NGHÊ KHUÔNG

Nghê Khuông tên thật là Nghê Diệc Minh, sau đổi thành Nghê Thông rồi Nghê Khuông, nguyên quán Chiết Giang, sinh năm 1935 ở Thượng Hải, năm 1957 chuyển đến Hong Kong. Từng làm công nhân in, tiến lên người đọc bông, rồi cán bộ biên tập, tóm lại là tự học thành tài.

Nghê Khuông từng trải nhiều, bản tính hài hước, ghét thói đạo mạo, lắm hứng thú kỳ cục và vô khối ý tưởng quái gở. Chẳng hạn không biết lái xe nhưng rất ham ô tô, có lần ông mua ô tô về tháo rời ra rồi mày mò ráp lại từng linh kiện như cũ.

Ông kể thuở nhỏ đã gặp ma hai lần và chứng kiến hồ tiên hiển thánh một lần, từ đó khẳng định niềm tin vào sự tồn tại của linh hồn và bất diệt. Cho đến nay, ông vẫn một mực tin tưởng rằng các sinh vật đồ vật biết tiềm tâm tu luyện thì tùy công quả có thể thành người hoặc thành thần. (Thành tinh biến nhân trong Vệ Tư Lý hệ liệt chính là câu chuyện kể về vô vàn đổi thay của một con chim ưng sau khi con này biến thành người). Ngẫu nhiên ngắm một con bọ chó, ông ngậm ngùi nhận xét rằng loài người mang tiếng là động vật bậc cao, thực chất rất yếu đuối, khả năng thích ứng và chịu đựng môi trường khắc nghiệt hóa ra không bằng một con bọ chó ít tế bào. Sợ đời ngắn nên ông sáng tác rất nhanh, bút mực thiên biến vạn hóa. Tuy tự nhận mình là người ham vui, ồn ào, nhưng trong công việc ông hết sức nghiêm khắc: quy định mỗi ngày phải viết tối thiểu tám ngàn chữ (thực tế cộng các thể loại mỗi ngày ông viết được tám vạn chữ – cỡ bằng quyển sách 3-400 trang khổ 13x19cm, mỗi giờ có khi viết được tới 4500 chữ), làm việc liên tùng tục một tháng lại xoay ra nghỉ ngơi triệt để một tháng. Hằng ngày ông dứt khoát hoàn thành định mức trước lúc hoàng hôn, bởi vì khi màn đêm buông xuống, tay ông bắt đầu run, chỉ muốn vớ lấy ly rượu. Ông viết chừng dăm ba thể loại: khoa học viễn tưởng, trinh thám, kiếm hiệp, diễm tình sướt mướt, ngoài ra thêm kịch bản phim, tạp văn, tản văn cảm nhận linh tinh. Kể từ 1957, sau khi sang Hong Kong, Nghê Khuông khoanh vùng sáng tác tương đối hẹp, sơ sơ có khoa học viễn tưởng, trinh thám và võ hiệp; kịch bản điện ảnh cũng không nhiều, chỉ chừng trên dưới vài trăm bộ, đồng thời mỗi ngày nhúng bút có năm bảy bài trên chuyên trang của các tờ báo Hong Kong.

Nghe đồn Nghê Khuông từng gặp người ngoài hành tinh ở tỉnh nào đó vùng Đông Bắc, vì vậy tiểu thuyết khoa học viễn tưởng của ông rất độc đáo. Nhiều lần ông tự thú bản thân mình chỉ thích viết kiếm hiệp, nhưng cho rằng các tác phẩm của Kim Dung là một thách thức quá lớn, ông đành né tránh, đổi sang viết khoa học viễn tưởng vậy. Trong tất cả các tác phẩm của mình, ông ưa nhất nhân vật Vệ Tư Lý, và truyện ông hài lòng nhất trong Vệ Tư Lý hệ liệt là Tầm mộng, kế đó là Hoàng kim cố sự. Cuốn võ hiệp ông thích nhất là Hỏa tính Tiêu Thập Nhất Lang của Cổ Long.

Nghê Khuông có trí nhớ tốt và đức tính nhẫn nại vô song. Cái gì cũng chỉ cần nhìn qua một lần là thuộc, và cái gì đã bắt tay vào tiếp xúc là phải dày công luyện bằng thành thạo mới thôi. Sở thích của ông quá ư đa dạng: nuôi cá, trồng hoa, sưu tập vỏ sò, đục đẽo đồ gỗ, nấu nướng, âm nhạc cổ điển, chỉ chung một điểm là đều bắt nguồn từ thích rồi chuyển sang say mê, từ say mê biến thành cuồng si. Một sở thích nữa không thể thiếu được là đọc sách, nhất là tiểu thuyết, dù vớ vẩn kỳ quặc cỡ nào cũng đọc.

Tuy vậy ba đam mê lớn nhất của Nghê Khuông lại là rượu, thuốc lá và đàn bà.

Về rượu, trước đây mỗi ngày ông thường uống một lít XO. Gần đây ông tuyên bố cai cay, tức là chỉ uống chứ không nốc đến say đến chán. Dần dần hết thèm, bây giờ có cũng được, mà không có cũng xong.

Về thuốc, ông hút thuốc suốt ba mươi lăm năm, thời cao điểm nhất một ngày năm bao (kể cả khi đánh răng cũng không ngưng hút, bàn chải đưa bên trái thì thuốc ngậm bên mép phải, và ngược lại.) Mãi cho đến một hôm, tự nhiên được thượng đế mặc khải: “Con có thể thôi hút thuốc được rồi đấy!”, ông bèn ngừng hút.

Về đàn bà, ông chỉ ưa loại ngoan hiền biết nghe lời răm rắp, đương nhiên bề ngoài cũng phải xinh đẹp hiếm có. Song Nhi trong Lộc Đỉnh Ký là hình tượng người vợ mà ông ưa thích.

Nghê Khuông sáng tác vô cùng chuyên cần. Ông tự nhận xét “Ta là kẻ viết nhiều chữ Hán nhất kể từ khi nhân loại ra đời.” (Thực tình nếu bỏ chữ “Hán” đi thì câu nói đó vẫn đúng. Nhìn quanh trên thế giới, chỉ duy nhất Isaac Asimov là người có khả năng làm kỳ phùng địch thủ với Nghê Khuông, nhưng xét chi li thì vô khối con chữ của Asimov chảy ra từ máy đánh chữ, còn Nghê Khuông chỉ viết tay, vậy mà chưa bao giờ ông để trễ hay thiếu bản thảo). Nhuận bút ông đòi cực cao, đồng thời có hai nguyên tắc: tiền trao trước cháo múc sau và, tuyệt đối không cho phép biên tập tiểu thuyết, còn kịch bản thích biên tập thế nào thì tùy, tuyệt đối không bao giờ hỏi đến.

Từ 1957 trở đi, suốt ba mươi năm, một tuần Nghê Khuông viết đủ bảy ngày, mỗi ngày viết mấy vạn chữ. Điều khiến người ta thán phục nhất là tác phẩm của ông chưa hề có dấu hiệu sáo mòn, đề tài của ông vẫn ăm ắp như không bao giờ cạn, và quan trọng nhất là vẫn bảo đảm độ tiêu thụ tốt. Người trong giang hồ gọi ông là Bao tải sách, còn giới xuất bản thường nói đùa: dẫu Nghê Khuông có viết vô tự thiên thư thì sách vẫn bán chạy như thường. Ở Hong Kong, Nghê Khuông cũng là một trong những nhà văn hiếm hoi giàu có nhờ việc sáng tác đơn thuần.

Bình sinh Nghê Khuông hâm mộ nhất các tác giả sau (xếp theo thứ tự từ nhiều xuống ít): Kim Dung, Cổ Long, Quỳnh Dao, Diệc Thư, Cao Dương, Mã Công Ngư, Natsuki Shizuko, Edgar Allan Poe, Garcia Marquez, Bá Dương và Lý Ngao (hai người cuối chuyên viết tản văn).

TÁC PHẨM

Vệ Tư Lý hệ liệt là tác phẩm dài hơi và nổi danh nhất của Nghê Khuông, thuộc thể loại khoa học viễn tưởng. Tính đến nay hệ liệt gồm 145 truyện, mỗi truyện dài cỡ 10 chương, mỗi chương cỡ 12000 chữ (tương đương 80-100 trang sách), truyện gần đây nhất là Chỉ hạn lão hữu, xuất bản đầu năm 2004.

Nhân vật chính Vệ Tư Lý là người nóng nảy, ưa chuyện bao đồng lại hết sức chủ quan.

Thời thơ ấu của chàng được miêu tả trong phần Thiếu niên Vệ Tư Lý (một truyện nằm riêng ngoài Hệ liệt). Hai người tình đầu tiên là Chúc Hương Hương và Lê Minh Mai. Thoạt tiên Vệ theo học võ ở Vương Thiên Binh, sau đó là ở Kim Nhị (lão ăn mày điên trong thành Dương Châu).

Vệ Tư Lý sinh vào khoảng thập niên 1930 trong một gia đình giàu có, lớn lên ở Giang Nam và rất có thể là người Hàng Châu. Tác phẩm hoàn toàn không đề cập vì cơn cớ gì mà chàng chuyển từ non nước tươi đẹp nam lục địa sang Hồng Kong nhộn nhạo. Khi Toan thạch hoa, cuốn bắt đầu hệ liệt mở ra thì Vệ Tư Lý đã định cư ở Hong Kong rồi. Vật bất ly thân của chàng là một chiếc nhẫn pha lê tím. Thay vì thắt lưng, chàng quấn quanh hông một ngọn nhuyễn tiên bằng bạch kim.

2009.01.03, Alex