Nhân nói vụ thích viết quảng cáo, tôi rất ưa xem các mẩu rao vặt thời tiền chiến.

Xem là xem để thưởng thức cái ngôn ngữ trịnh trọng, rườm rà, các lỗi viết sai dấu, sai phụ âm do chưa định hình luật chính tả Quốc ngữ, chứ về cơ bản thì cũng không khác rao vặt thời nay bao nhiêu: đối tượng rất phong phú, từ quần áo, sách vở, mỹ phẩm, thuốc men, xổ số đến cáo tố, tiếp thị, chia buồn…  nội dung cũng đa dạng chua-cay-ngọt-mặn, méo-nhọn-tròn-vuông bằng đủ mọi thủ pháp thể hiện.

Hôm trước Tết Dương lịch, lượn sang Phụ nữ trả cuốn Hội thề cho Cẩm Linh, tình cờ mượn được bản quét báo Thanh-Nghị và Tri-Tân tạp-chí từ năm 1941 đến 1945, thật không còn gì vui mừng bằng. Trong này có mấy mẩu rao nhỏ, chẳng hạn

Đọc quảng cáo cũ, biết được rất nhiều về Hà Nội xa xưa với những lối sống, những cái tên, những nhân vật giờ chỉ còn là cát bụi. Bệnh họ hay mắc thời ấy là bệnh nghiện, bệnh lao, bệnh hoa liễu. Xổ số họ mua thời ấy theo cần câu vinh thân phì gia chứ chẳng dính ích nước lợi nhà nào hết. Chưa cần vượt sông Vấn sông Tử đến nước Tề nước Lỗ viếng lăng miếu Khổng Tử, chưa cần ngược Trường Sa đến bến nước Mịch La khóc Khuất Nguyên, chỉ cứ đi trên những phố cũ, biết được rằng thì là số nhà này, con đường này, ngày ấy giờ ấy đã có người nọ việc kia diễn ra, tự nhiên mỗi bước chân đi thấy đằm hơn, vững chãi hơn nhờ một bề dày quá vãng.

Quảng cáo đa phần nặng tính thiên vị nhằm thu lợi, nên người ta ít tin và hay thấy phiền nhiễu vì nó. Voltaire có nhận xét rất ác về nghề này, đại ý là bọn (quảng cáo) chuyên nghiệp cũng không khác gì bọn được thuê đi khám lưỡi súc vật, xem có ốm không để người ta còn mang ra chợ. Ngay Anh Cúc, mỗi lần biết tôi ngồi tập viết lại bảo tôi bán linh hồn cho quỷ mất rồi. Song cá nhân tôi rất thích tính thách thức của công việc này, bởi khi copywriting, người ta buộc phải đặt cho mình nhiệm vụ tìm ra nét hay, nét đẹp, nét thuyết phục trong sản phẩm hay dịch vụ cần quảng cáo, rồi lại phải dụng công thể hiện sao cho truyền đạt hiệu quả nhất đến khách hàng nữa chứ.