DỊCH TRUYỆN TÀU TRÊN MẠNG (4)
Khi viết những bài trước, tôi luôn tránh đả động đến chất lượng dịch thuật. Thứ nhất vì tôi thường đặt mình vào vị trí một người đứng ngắm cảnh trên bờ giậu, nhìn vào khu vườn dịch mạng và chụp lại những giây bừng nở những phút đìu hiu, những bụi cớm nắng những tán đua hương cho các bạn già của tôi xem, chứ không tỉ mỉ bình luận những điều hiển nhiên như mai quỳ thẳng thơm cứt lợn vẹo thối. Thứ hai vì không thể nắm chặt tay từ sáng đến tối, bản thân dịch còn chưa ăn ai thì sao lại đi làm cái trò chân mình lấm những mê mê lại cầm bó đuốc mà rê chân người. Thứ ba, cũng quan trọng nhất, tôi sợ cơn bão tự ái của con người, vả chăng người dí mũi ngửi hoa còn không than phiền, tôi chỉ ngắm lướt lướt từ xa thì dựa vào cái gì mà lẩm bẩm.
Chuyện lần này bắt nguồn từ việc nàng Quỳnh Dao Việt Nam xắn tay dịch một truyện ngắn của Tàu, thể loại mây khói mênh mang lang thang mưa bụi. Trần Thu Trang hầu như là blogger duy nhất mà bài viết nào tôi cũng đọc, bởi vì bài viết nào cũng toát ra tác phong chỉn chu đường hoàng. Ngoài ra tôi còn trọng cái sự hài hước, biết mình biết người, không màu mè điệu bộ của cô. Tất cả những lý do đứng đắn đó thu hút tôi đọc truyện cô dịch, mặc dù cái tên tác giả phạm vào đại kỵ của tôi, lại một cái tên nhố nhăng không kém gì Hốt Nhiên Chi Gian Thuấn Gian Khuynh Thành và một cơ số kỳ cục khác tôi chưa có vinh hạnh biết đến.
Tôi thường sởn gai ốc trước những bản dịch văn chương nào mà khi đọc lên thấy cấu trúc câu và từ dùng trong bản gốc loã lồ xuất hiện. Nói suông thật khó quá, nhưng viện dẫn ví dụ trực quan thì sẽ động chạm đến cái tôi của đồng bào và của chính tôi (thời dịch Tru Tiên). Đành nói chung chung vậy, chẳng hạn như này: chàng yêu cái cách làn da nàng toả hương thơm ngát, một phiến mây trôi, hướng hắn ta nói, cầu ngươi tha ta… Bản dịch Mười năm không đẩy tôi vào tình cảnh đó, mặc dù người dịch tự nhận mình chỉ “dựa vào bản gốc và bản dịch máy (thuật ngữ chuyên môn gọi là truyện convert) rồi viết lại cho giống tiếng Việt hơn”.
Cách đây vài hôm, đồng thời với việc gửi thư xin phép Vô Xứ Khả Đào cho dịch các truyện ngắn của cô, Trần Thu Trang làm một bảng trưng cầu trong fanpage, hỏi “Theo các bạn, mình có nên chính thức xắn quần lội vào việc dịch truyện sến Tàu không?” Không biết là tại chữ “sến Tàu”, chữ “chính thức (gắn với việc kiếm tiền?)”, hay tại tinh thần nghĩa hiệp nào, mà một cánh chim câu vì hoà bình đã đáp xuống twitter của tác giả Vô Xứ Khả Đào với thông điệp như sau:
Cũng chỉ ngắn thôi nên tôi dịch ra tiếng Việt cho nhanh:
Bạn chim câu: Chào ngươi, ta là một độc giả Việt Nam. Ta cũng đã đọc Mười năm của ngươi. Bất quá gần đây có một cái người cô ta là nhà văn, cô ta nói đã được ngươi cho phép, có thể phiên dịch Mười năm. Nhưng mà điều khiến bọn ta phẫn nộ là cô ta không biết tiếng Tàu, cô ta sử dụng công cụ phiên dịch sau đó căn cứ theo nội dung đó viết lại đích. Bọn ta rất tôn trọng tác giả, tôn trọng tác phẩm, muốn trông thấy một phiên dịch bản hoàn mỹ, nhưng mà cách làm của cô ta thực tại khiến bọn ta chịu không nổi. Thỉnh vấn ngươi ngươi thật sự uỷ quyền cho cô ta làm như thế ma? Tạ tạ đồng thời xin lỗi làm phiền liễu.
Còn câu trả lời của tác giả thì đã được dịch ở đây nên tôi xin miễn cái việc vẽ rắn thêm chân.
Qua hành động trên, tôi rút ra được vài điều:
- Người đọc kiếm hiệp (phần đông là nam giới) có khi chửi rất ác, rất láo, nhưng không bao giờ chơi đòn đánh dưới thắt lưng thế này. Người đọc ngôn tình (phần đông là nữ giới) mong manh đến độ có thể xắn váy quai cồng nhảy xăm ba vì vài câu nói bình thường được diễn đạt theo cách hơi chua, nhưng lại thực hiện được những việc kiệt hiệt trời long đất lở.
- Tôi không lo xa như Trần Thu Trang, sợ cô nhà văn nước Tàu đánh giá thế này thế nọ người Việt. Tôi chỉ lè lưỡi trước một cộng đồng có những tế bào bệnh tật như bạn chim câu. Nếu bạn là người dịch, thì tôi mong đợi được chiêm ngưỡng cái sự “tôn trọng tác giả”, “tôn trọng tác phẩm” và nhất là “phiên dịch bản hoàn mỹ” của chính bạn. Còn nếu bạn là người đọc, thì bạn đang vả vào mặt một số lượng tương đối lớn những người đang dịch trên mạng cho bạn đọc đấy.
oOo
Chẹp, năm tiếng rưỡi sau khi đăng bài viết trên, tôi thêm tí ý kiến hai chiều cho rộng đường dư luận.
Trong phần com măng bài Biên bản giải trình của một mầm non dịch-đếch-thật, có bạn thọc lét tôi vì chính tôi cũng đã từng nhắn tin cho tác giả người Tàu mách chuyện Nxb Việt Nam lem nhem chuyện bản quyền Nghe nói anh yêu em. Nội dung com măng như sau:
Hà Phương ”Vì vậy, mình cảm thấy thật khó hiểu và khó… tiêu khi biết bạn nào đó ở H<3TO đã liên hệ với VXKĐ, “mách” rằng mình không biết tiếng Trung và chỉ dùng phần mềm dịch”
Đọc xong bài này bỗng dưng nhớ đến việc chị ĐBL từng gửi tin nhắn cho TGKT hỏi về vụ bản quyền, hê hê 8->
Tôi xin lễ phép trả lời ở đây để giải toả thắc mắc cho bất kì bạn nào khác thông minh đột xuất liên hệ hai việc với nhau.
1. Về mặt lợi ích:
- Việc Trần Thu Trang dịch bằng phương tiện gì cũng không ảnh hưởng đến ai cả. Cô dịch và đăng miễn phí trên mạng, chưa kể còn xin phép rất đường hoàng. Có ai mòn mỏi hay hao hụt túi tiền vì việc ấy không? Tại sao phải bới ra?
- Việc B in ấn thu tiền người đọc nhưng quỵt công người viết là một sự man trá rõ ràng, vì giá bìa đã gồm cả giá bản quyền trong khi họ không phải trả một đồng bản quyền nào cho tác giả hết. Tôi giúp người tiêu dùng phát hiện ra quả lừa mà họ táp phải, tôi nghĩ là tôi có công hơn có tội chứ nhỉ?
2. Về mặt lập trường:
- Trần Thu Trang dịch bằng công cụ, nhiều người trong hội của bạn chim câu kia cũng dịch bằng công cụ. Dù dịch, đọc, hay chỉ giao du, bạn chim câu vẫn là một phần tử trong đó. Bản thân đã thơm như thế, sao lại đi chê người ta không hôi?
- Tôi thì khác, tôi đứng ở ngoài, tôi chả phải người của B hay S, tôi dịch bán sách gì cũng trả tiền đầy đủ, tôi nghĩ là tôi có quyền vạch mặt cái thằng ăn cắp mà tôi vẫn sạch bong, không sợ gì há miệng mắc quai chứ nhỉ?
Danh nhân nào đấy nói cấm có sai, so sánh muôn đời là khập khiễng mà!
Bài liên quan:
Tin nhắn ở trên là thế nào ạ?Em không hiểu lắm
Chị Alex chỉ nói đến sự khác nhau giữa chị và bạn (tạm gọi là chim câu theo ý chị) mà cố ý bỏ qua sự giống nhau giữa chị và bạn ấy. Cứ cho là bạn ấy làm chuyện bao đồng vì không bị ảnh hưởng gì vì truyện dịch của TTT, nhưng chính chị cũng bao đồng vì chị cũng có bị ảnh hưởng gì đâu. Chị không phải là ưa thích truyện hồng tuyết như chị nói cơ mà. Nên cũng không thể châm biếm người ta liên hệ hai việc là “thông minh đột xuất” được.
@silentreader: *giơ ngón tay cái* [đúng là không mở miệng thì thôi mở một tiếng trời long đất lở ]=))
@chị ĐBL: Từ hồi đọc bài Dịch truyện tàu 3 của chị em đã thắc mắc mãi một điều, chị là người lớn lại có danh tiếng, tại sao phải đi tấn công đả kích những người đi sau. Về bài 3 có bạn Hắc Kỳ Lân đã biết bài này, em không biết chị có biết không, cứ để link ở đây vậy
http://blackunicorn999.wordpress.com/2011/03/17/phản-biện-bai-dịch-truyện-tau-tren-mạng-3/
Nếu nhà văn lo viết văn đừng đi dịch truyện, dịch giả lo dịch truyện đừng đi bình luận thời sự thì làm gì đến nỗi này. Haizzz, thật là đáng tiếc!
Bạn Fan ngôn tình nói chuyện vui ghê. Bách Việt có sai không? Chim Câu có sai không? Nếu các vị ấy đúng cả mà Alex tự dưng rảnh rỗi đi “tấn công đả kích” thì chắc Alex cũng nên “tự kiểm điểm” đi thôi!!!
Chưa chắc Bách Việt đã sai đâu bạn ạ. Vì Sách Việt cũng đã co vòi, ém nhẹm chuyện kiện cáo đi, che đậy bằng cách nói rằng sách của họ có phần ngoại truyện do tác giả viết thêm riêng cho sách Việt rồi. Lúc đầu thì ầm ỹ thế, cuối cùng thì xẹp lép, thật mất công ban đầu ủng hộ họ. Hoá ra chỉ là chiêu PA mà cũng chả có lời phải trái nào với đọc giả cả.
http://sachvietplus.wordpress.com/2011/03/10/tin-vui-bộ-sach-của-ss-thuấn-gian/
Đúng là kỳ thật. Cũng 1 chuyện “méc” tác giả mà 1 bên thì cho là vì công bằng, lẽ phải; bên kia lại bị mắng là không não, vạch áo VN cho TQ xem nhãn mác. Loạn rồi loạn rồi! Đúng là VIP thì làm chuyện gì cũng được cho là đúng, còn dân đen thì kiểu gì cũng bị bảo là sai.
Em thì chỉ là con chuyên đọc truyện thôi ạ, sách hay thì mua, còn k thì đọc onl, nên chỉ xin phép có ý kiến thế này các anh chị văn sỹ, dịch giả, editor ạ:
Chị nhà văn có việc và quyền riêng của chị nhà văn.
Chị dịch giả có việc và quyền riêng của chị dịch giả
Các anh chị editor hay dịch onl có việc và quyền riêng của họ.
Các anh chị đấu đá với nhau làm gì? Xã hội đầy rẫy chuyện bất công thật sao k nói, k bênh vực, k làm rõ mà lại chui lên cái “mạng ảo tung chảo” (như lời nhà văn trẻ TTT nói) này để tố khổ, tố cáo, tố… cái chuyện chẳng ảnh hưởng chó gì đến mình :lol:
Em thấy làm reader như em thì có truyện đọc là phải cảm ơn người dịch/edit rồi, có góp ý thì cũng để cho ngta cố gắng hoàn thiện hơn kỹ năng của mình, chứ có ai mới đẻ ra là đi đc đâu, phải học phải lớn phải phấn đấu mới làm đc chứ.
Chị ĐBL ới, em thấy chị có chút tiếng tăm, sao chị k đeo đuổi theo đam mê của mình mà lại xoay sang đá xoáy các em edit non nớt trên mạng thế? Chúng nó ăn hết danh tiếng của chị ạ. Hay chị sợ trào lưu này sẽ dìm hàng dịch thật như chị? Không phải TTT cũng đang manh nha “xắn quần” vào cái mớ “dịch truyện Tàu” đó thôi, chẳng qua người edit/dịch hay-dở ra sao thôi :lol:
Lời cuối cùng, em thấy các anh chị la lói chói hết ngày này qua tháng nọ k bít có no bụng k chứ chỉ thấy phô ra cái thói hám danh tiếng, k ai chịu thua tiếng kém miếng thiên hạ.
Hài vãi ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Dạo này war liên miên, hãi quá. Thế mà có lắm người thích đứng trên núi cao bình luận phán xét này nọ. Cơ mà em thiệt là thích chị đó nha, vào nhà chị đọc bài này là em không cần phải đi lung tung tìm hiểu ngọn nguồn. Cảm ơn chị vì việc đó.
Song em cũng nói thật với chị là em lại không thích cái cách chị cho rằng mình là người thứ ba thì có quyền phán xét người ta thế này thế nọ nhưng mà em lại khoái hớn, hy vọng chị tiếp tục nổi tiếng và có thể lôi kéo nhiều khách viếng thăm blog chị nhờ những bài DỊCH TRUYỆN TÀU TRÊN MẠNG VERSION THỨ N tiếp theo.
Ngày lành.
Khi hỏi thăm Thuấn Gian Khuynh Thành, Alex nói thế này:
“Alex: Ở Việt Nam có hai nhà xuất bản đang tranh cãi về Nghe nói anh yêu em của nữ sĩ, nhà nào cũng bảo mình có bản quyền. Một hợp đồng đính kèm ở đây. Là người đọc, tôi rất muốn thỉnh giáo nữ sĩ hợp đồng này có phải là thật không. Cảm ơn. (14 Feb 2011, 12:07)” (http://blog.daobachlien.com/2011/02/nghe-noi-anh-yeu-em/)
Còn “Chim Câu” thì nói thế này:
“Bọn ta rất tôn trọng tác giả, tôn trọng tác phẩm, muốn trông thấy một phiên dịch bản hoàn mỹ, nhưng mà cách làm của cô ta thực tại khiến bọn ta chịu không nổi. Thỉnh vấn ngươi ngươi thật sự uỷ quyền cho cô ta làm như thế ma?”
Giả sử như Alex “đủ trình độ” convert đúng lời của Chim Câu, vậy xin hỏi có so sánh được hai kiểu comment này hay không?
Vụ Sách Việt thì thiệt tình còn nói ai đúng ai sai làm gì? Ai được tác giả công nhận là có ký hợp đồng với mình? Ai trưng ra được tờ hợp đồng?
Đúng rồi. Lẽ ra chị Alex phải viết thế này mới tiện cho chúng nó so sánh: “Có một cái thằng nó là nhà xuất bản nói có bản quyền xuất bản Nghe nói anh yêu em của mày. Nhưng điều khiến bọn tao vui sướng là thực tế nó không hề phải trả một đồng bản quyền nào cho mày hết trong khi nó vẫn thu đầy đủ chi phí bản quyền từ bọn độc giả. Bọn tao rất khinh bỉ mày và những truyện của chúng mày, mong nhà xuất bản nào cũng có thể xuất bản lậu một cách hoàn mỹ như thế cho thiệt chết cụ chúng mày và bọn độc giả theo đuôi mày đi. Xin hỏi mày mày không cho phép thì có làm x gì được chúng tao không?
Thiện tai thiện tài, cái kiểu phổ cập văn hoá Bắc phương của các chị thật lôi thôi quá. Chỉ vì mỗi cái tin nhắn mà mất hết nửa buổi coi đi coi lại hết bài này bài kia mới hiểu được. Cũng muốn chửi một câu: Tộ xư bọn Tàu khựa, đến trong vô thức chúng mày cũng thâm! Khiến đồng bào tao lộ ra cái ngu xuẩn trong tranh luận.
@ HT: Đúng là cây muốn lặng gió chẳng đừng. Ừ SV co vòi, không kiện cáo. Nhưng xin thưa với bạn, Tác giả TQ giờ họ cũng biết BV làm ăn thế nào rồi. Còn đừng nói đến chuyện không kiện cáo mà bảo là sợ và BV hoàn toàn đúng bạn nhé. Không ở trong chăn không biết chăn có giận. Từ bụng ta suy bụng người. Còn chiêu Pr hay không thì tự SV và BV hiểu. Đúng sai cần đến lương tam. Cơ mà kiếm bộn tiền không thông báo gì với tác giả cũng chả ra gì. Tác giả mới chinh là người cần được bảo vệ.
Có một lần BVT đã từng nói nếu tham gia kiện tụng cũng chỉ con kiến kiện củ khoai, và với tình trạng bản quyền ở VN thế này thì cứ viên vào kiện tụng thì cũng chả ra gì. Thôi thì căm đầu vào làm những cuốn sách giá trị vậy. Lâu dài bạn đọc sẽ hiểu ra mình thế nào.
@silentreader: Những lời nói của bạn đúng là có thể đổi trắng thay đen. Bạn có vẻ rất thành công trong việc đó thì phải. Có những người như ĐBL thì mới có những sự thật được phơi bày. Dạo này cũng có nhiều kẻ đâm bị thóc chọc bị gậy lắm. Cơ mà đâm thế thì chỉ có tác giả TQ người ta đánh giá cho không ra gì thôi.
Các bạn làm tôi nhớ lại cái blog của tôi xưa ở 360. Chỉ một câu nghịch nhĩ “cộng đồng” là lập tức được đem ra tận tình mổ xẻ. Có nhẽ tôi bẩm sinh có tài nói ngứa tai thiên hạ.
Cùng về việc dịch truyện Tàu, nếu tôi nói: “Phong trào dịch truyện giờ sôi nổi lắm, các bạn giỏi ơi là giỏi í. Đây những cái link dưới này là những blog dịch hay nhất đây này, các bạn vào đọc cổ vũ nhé!” Cùng về việc nhắn tin cho tác giả Tàu, nếu tôi nói: “Ôi có bạn trao đổi với tác giả Trung Quốc về cách dịch truyện ở Việt Nam đây này, đấy chính là cái tích cực của thời buổi Internet, mọi việc đều rõ ràng minh bạch thích thật…” thì chắc chẳng ai phản đối đâu nhỉ. Tiếc thay, tôi lại không chọn cách đó.
Cũng có thể có người hỏi: dù khen dù chê, tại sao tôi lại đi động đến sở thích trào lưu của người khác làm gì? Thực ra đây chỉ là hai trong số nhiều bài tôi muốn viết về phong trào dịch mạng, mỗi bài là một mảnh nhỏ, có thể méo có thể tròn, nhưng đều hướng tới một mục đích là để tôi và các bạn từng dịch cùng tôi ở NMQ theo dõi, hồi tưởng và so sánh với một thời hăm hở tuổi trẻ xong đi đến kết cục nản kinh người của mình trước đây.
Tranh luận ở Việt Nam, vì sai phương pháp, từ lâu rồi đã chỉ đem lại một hậu quả là các bên thù ghét chửi văng nước bọt vào mặt nhau. Tôi không muốn trả lời câu nào trên kia cả, vì tôi nghĩ dù có nói thêm cũng không rõ hơn được bài tôi đã viết. Tuy vậy để các bạn thoải mái, tôi hứa là từ rày về sau tôi sẽ tránh không đả động gì đến các bạn dịch ngôn tình cả, dù gặp được những việc thú vị như bức thư trên đi nữa. Ngoài ra, bài viết của bạn Hắc Kỳ Lân cũng khiến tôi suy nghĩ, và tôi mở ngoặc thế này thôi: tôi không định đả kích hay tấn công ai đâu, các bài viết của tôi đúng như bạn nhận định – chủ yếu là thông tin, không hướng tới giá trị quan điểm, khổ nỗi cái giọng của tôi từ bé đã châm chích như vậy, và khổ hơn nữa là các bạn già của tôi lại thích cái giọng ấy.
Hôm nay cuối tuần rồi, coi như chấm dứt mọi việc ở đây nhé. [-O<
—–
@TNND: giọng điệu bạn hợp với tai tôi đấy.
Vừa mới đọc các bài khác của Alex, mình thì thấy rằng đó là chỉ là một nhận định của một cá nhân thôi. Có lẽ Alex tập trung vào mảng văn học chính thống và cách thức dịch thuật chuyên nghiệp bài bản. Nhưng đứng trên phương diện cá nhân, không nhắc đến mặt xấu, các của các bạn dịch và edit truyện online cũng có những mặt tốt. Chỉ là chưa biết xác đinh được những cuốn sách hay và tốt cho độc giả mà thôi. Cơ mà lâu dần rồi cũng sẽ đổi khác . Vì độc giả hiện nay thiếu sách đọc và chưa có sự định hướng tốt nhất.
Cá nhân tôi cho là, nếu Alex có cách chuyển tải thông tin mềm mại thì có lẽ hay hơn. Và bên cạnh đó tìm kiếm những cuốn sách giá trị, những thông tin hữu ích định hướng dịch giả online hoặc bạn đọc online thì còn tốt hơn nữa. Khi viết bài này không phải Alex cũng là vì tương lai của các em sau này hay sao?
BVT là gì? NMQ là gì ạ? Các anh chị nói chuyện công khai mà toàn dùng ám hiệu thế thì ai hiểu được.
@Novelland: chính tôi đang nói cai bất nhất của Sách Việt đấy, nếu đã biết là ở VN không kiện tụng gì được, sao lúc đầu còn làm ầm ỹ lên, còn lôi anh Huy ra nói là chúng tôi quen chúng tôi coi anh thế nọ thế kia hoành tráng để cuối cùng cho chìm xuồng luôn. Nếu cứ nghĩ tình trạng chung là thế không tìm cách cải thiện thì cũng có ra gì. Nói chung tôi hết sức thất vọng về SÁch Việt. Một vụ liên quan đến danh tiếng công ty ngay từ đầu mà đã sơ sài bất nhất như thế thì hi vọng gì về sau những cuốn sách “giá trị”.
Ha ha, Sách Việt thôi kiện rồi sao? Im ỉm lặng lẽ thế à. Thế mà tưởng là đang ráo riết thúc đẩy vụ kiện
Chị Alex chắc cũng tiếc công thanh minh thanh nga hộ người ta lắm nhỉ.
Đúng là đầu voi đuôi chuột
Về chuyện bản quyền của BV và SV, ai cũng bảo tôi có bản quyền, thì có thể là như thế này: SV mua bản quyền trực tiếp từ tác giả TGKT, còn BV lại mua bản quyền từ 1 NXB TQ đã mua bản quyền để xuất bản sách của TGKT ở TQ. Vì vậy, cả BV và SV đều có thể có bằng chứng là tôi đã mua bản quyền xuất bản quyển sách đó. NXB kia bán bản quyền như vậy là trái phép, nhưng sự thật là cũng có 1 số NXB ở TQ làm như vậy. Chắc không kiện nữa vì các bên cũng tự thu xếp với nhau được rồi. Kiện tụng thực ra rất mất thời gian, và kết quả thu được cũng chưa biết thế nào.
Thực hư thế nào thì tôi không rõ, nhưng là 1 ví dụ để các bạn có thể hiểu rõ hơn về chuyện bản quyền.
@ chị Alex: very long time no see
. Bộ Bộ Kinh Tâm chị dịch em rất thích ạ 
:lol: :lol: :lol: Người mình toàn hại nhau. Do có những người thấy bất bình giữa đường chẳng tha như thế kia đấy!!!
Trước hết, em xin lỗi chị Alex, vì chị đã nói là coi như mọi chuyện chấm dứt, mà em vẫn “bon chen” chạy vào comment quấy rối nhà chị ngày cuối tuần.
“Hội đau tim” được đưa ra làm dẫn chứng ở bài viết số 3, và là nơi xuất hiện tin nhắn được đề cập đến trong bài viết số 4, vốn là một page facebook do em lập và quản lý. Về bản chất, nó là một hội/ nhóm khá khiêm tốn giữa muôn vàn hội nhóm khác trên fb, với điểm chung gắn kết mọi người là cái sở thích đọc truyện trên mạng. Mặc dù có cùng sở thích đó, nhưng chẳng phải ai cũng như ai. Thành viên đến với Hội bằng những lý do khác nhau, và mỗi người lại có những suy nghĩ, quan niệm của riêng mình. Thế nên, dù như chị nói, nhiều thành viên trong Hội dịch truyện bằng công cụ, những người khác tuy không dịch, nhưng có đọc, hoặc tiếp xúc với những người ấy, thì cách nghĩ của mỗi người về vấn đề này vẫn có thể bất đồng.
Có những bạn do không có khả năng và điều kiện mua sách, nên phải lên mạng “đọc chùa”, và cũng chỉ tìm đọc những truyện đã được xuất bản hẳn hòi rồi đánh máy đưa lên; có những bạn lại hào hứng vì trên mạng có nhiều truyện chưa từng được xuất bản vì nhiều lý do nhưng đã được người khác dịch không công và chia sẻ miễn phí. Có những bạn bảo rằng do lười chờ bản dịch nên đọc convert mãi thành quen, có khi còn thích hơn phải đọc một bản dịch không ưng ý; thì cũng có những bạn “thà chết chứ không nuốt trôi một bản dịch không thuần Việt và càng không bao giờ rớ tới cái gọi là convert”. Có những bạn “cảm tạ ai đã sáng tạo ra quicktrans để ta được đọc nhiều truyện Tàu như thế”, thì cũng có những bạn “mừng hết lớn, chưa thấy ai dịch truyện Tây bằng cách dựa vào convert, ta vẫn còn một khoảng bình yên không bị khủng bố bởi những sạn, lỗi to đùng”… Cũng giống như cái việc đọc/ dịch truyện online, với nhiều thành viên Hội, đó là thói quen, sở thích, đam mê, với người ngoài lại có thể chỉ là một trò nhảm nhí, vô bổ, thậm chí còn gây hại là khác. Và với chính thành viên Hội, vẫn có những tác phẩm/ bản dịch được người này yêu thích, nhưng người khác lại nổi cả da gà khi lỡ liếc mẳt qua.
Và cái tin nhắn bên trên, nó xuất phát từ một thành viên không thích việc chuyển ngữ bằng công cụ. Nếu chị xem tin nhắn đó là “vả vào mặt những người đang dịch truyện trên mạng”, thì em xin nói thật với chị là, bài viết số 3 của chị, với những cụm từ như “nhảm nhí”,”thiếu i ốt cùng cực”, “vớ vẩn”…, nó cũng gần như là cái tát rát mặt dành cho những người đang đọc/ dịch truyện Trung Quốc trên mạng như bọn em. Em không phủ nhận việc blog dịch truyện online hiện nay mỗi ngày một nhiều, không ít bạn chọn truyện không chất lượng lại dịch một cách cẩu thả, sơ sài, nhưng như thế không có nghĩa tất cả đều nhảm nhí, chí ít là theo cách nghĩ của em. Bản dịch “Mười năm” của chị Trần Thu Trang không làm chị “sởn gai ốc” bởi sự “lõa lồ” của cấu trúc câu và từ như bản gốc, thì trong số “truyện Tàu” được dịch đầy rẫy trên mạng do những bạn khác, cũng không thiếu những bản dịch mượt mà, đầy cảm xúc, và những người từng rung động trước những bản dịch như thế, sẽ dễ bức xúc khi có cảm giác rằng trong bài viết số 3, tất cả những truyện dù hay hay dở đều bị vơ vào thành một cụm “nhảm nhí” như nhau.
Riêng về cái link bàn luận ” xắn váy quai cồng nhảy xăm ba”, cũng nằm ở Hội em, nó cũng không phải chỉ nhắm vào chuyện chị Trần Thu Trang định chuyển nghề viết văn sang dịch truyện. Bạn nào đã click vào link đó, nếu chú ý kỹ sẽ thấy câu bình luận “khởi xướng” như thế này :”Hết đơn vị xuất bản gửi hợp đồng mời người edit truyện hợp tác dịch sách, giờ đến nhà văn trẻ sau khi “dịch-không-thô-lắm” từ convert xong một “truyện-không-dài-lắm”, lại muốn chính thức tham gia vào cái phong trào “người người edit, nhà nhà edit” à @_@”. Mở ngoặc tại đây, từ “edit” là từ bọn em hay dùng để chỉ việc người dịch không biết tiếng Hoa hoặc có biết nhưng không bài bản, từ bản “dịch thô” của các công cụ dịch như Quicktrans, chỉnh sửa lại cho tương đối trơn tru dễ hiểu, mặc dù một số bạn vẫn bảo rằng dịch với edit thật ra đâu khác gì nhau. Cái câu “khởi xướng” ấy, diễn đạt lại theo cách khác là, bây giờ phong trào edit truyện phát triển đáng sợ thật, đến nỗi có ( ít nhất một) đơn vị xuất bản gửi hợp đồng mời người edit truyện hợp tác dịch sách, và ( ít nhất một) nhà văn trẻ cũng muốn dấn thân vào con đường này. Dòng bình luận đấy cũng như kiểu Hội em từng để status nửa đùa nửa thật rằng, “Yêu em từ cái nhìn đầu tiên nay đã lỗi thời, mốt bây giờ phải là yêu em từ lần xyz đầu tiên cơ”. Những bình luận bên dưới cũng khá đa chiều, chứ không phải chỉ đơn thuần công kích Trần Thu Trang hay phê bình chuyện dịch truyện từ công cụ. Ngay cả việc “sách edit có thể xuất bản hay không?”, cũng có kẻ đồng tình, người phản đối. Comment của em tại link khảo sát bên fanpage của chị Trần Thu Trang cũng ghi rằng, nếu chị ấy thực sự biết tiếng Hoa và có thể dịch hoàn tòan từ sách gốc thì cứ dịch chính thức, nếu là biên tập từ convert và chỉ đăng chơi trên mạng thì cũng chẳng sao, chỉ khi xuất bản mới xin đừng.
Bắt chước bạn Fan ngôn tình, gửi chị link một bài khảo sát ở Hội em, từ khá lâu rồi.
http://hoidautim.wordpress.com/2011/01/17/doc-truyen-online-tu-goc-nhin-doc-gia/
TC.
狗眼见人低!
(Báo cáo bé Alex, em phải cố lắm mới gõ được 5 chữ trên, em thề em không dùng phần mềm convert, có gì sai bé bỏ quá cho em!)
@Trần Thu Trang：狗也会打字吗？
当然, 这个例子是我的意见正上方.
@chị Trần Thu Trang: Em chỉ nghe thấy câu 狗眼看人低 thôi ạ
@Trần Thu Trang: Cho em hỏi cái 正上方 nghĩa là gì? Em đọc mãi mà không hiểu.
Du: Mình trình độ có hạn nên cứ chữ gì ít nét mình dùng trước, mà chữ “khán” nhiều nét hơn chữ “kiến”. À, tại sao avatar của bạn Miêu với của bạn giống nhau thế? Làm mình suýt nữa thì nhầm.
Yuenanren: À, ý mình là “chính ở phía trên”. Nếu bạn có cách diễn đạt nào khác chuẩn hơn thì cho mình học tập.
我的汉语能力有限但是这个句话可以这么说： “例子就在这个评论上面”。
希望以后还能看你写的小说。 如果你想当能够出书的翻译者，那应该多学一点汉语再做也不晚。不好意思，太多话了。
Tạm dịch: Khả năng tiếng hán của em có hạn, nhưng câu này có thể nói: “Ví dụ ngay trên comment này”.
Hy vọng sau này có thể đọc tiểu thuyết chị viết. Nếu muốn làm dịch giả có sách xuất bản thì nên học thêm chút tiếng Hán rồi làm cũng không muộn. Thật ngại vì đã nhiều lời.
Gửi bạn yuenanren:
Tôi thì không quen chị Trang. Nhưng theo các link ở đây mò đi lung tung, thì tôi xin góp ý như này:
Lối học của chị Trang, như chị kể, thì tôi thấy rất giống kiểu học chữ Nho ngày xưa. Và tôi nghĩ là tiếng Hán chị dùng cũng theo phong vị cổ. Tôi là dân tiếng Nhật, nên cũng tra được chữ Hán. Cụm 正上方 chị Trang dùng không sai đâu. Tất nhiên nếu để rõ hơn thì nên viết là 在xxx正上方.
Ngoài ra tiếng Hán của bạn đúng là có hạn thật, tôi vừa cầm câu của bạn đi hỏi thì thấy không ai nói là 这个句话 cả.
@Chính: nói thiệt là lúc đầu tôi định để là 这个简单的句话， nhưng sau tôi bỏ đi, mà k xóa. Thật ngại *đỏ mặt*
Sặc, 这个简单的句话 thì càng sai mà.
Và tôi bổ xung là cái theo Hán cổ của chị Trang thể hiện rất rõ ở câu 狗眼见人低!
Ví dụ người biết Kanji thì sẽ dễ hiểu chữ Kiến hơn chữ Khán nhiều, mà Kanji là học từ phồn thể TQ ngày xưa đó.
Tự dưng lại mở cmt ra làm gì cho mệt người. Tập trung làm việc, sáng kiếm tiền, trưa shopping, tối giao lưu với các fan hâm mộ cho nó thoải mái là hay nhất.
@Quang đẹp trai: anh này đúng là vừa “đẹp trai” vừa hiểu chuyện, vote một phiếu cho Idol mới xuất hiện. Đàn ông cứ phải thế này này. Thôi, chả tranh cãi mấy thứ vớ vỉn này nữa, em đi ngủ đây, chúc chị tác giả, chị dịch giả đồng các độc giả hãy để sóng yên biển lặng, tập trung chuyên môn cho xã hội trở lại trật tự của nó. Em cũng trở về cho xã hội bớt đảo điên đây.
Yuenanren: 谢谢您的教导. 我会尽量记住.
我问这个问题只是为了好玩我的fan. 而且, 即使是很严重的投票, 我不会草率作出决定因为扩大市场份额是一个严重的问题. 而且我觉得我的市场份额足够大.
Cảm ơn bạn đã chỉ giáo, mình sẽ ghi nhớ kỹ. Mình hỏi độc giả của mình chỉ để cho vui (phải gọi câu hỏi đó là quả táo bất hoà mới đúng – xin lỗi, vì trình độ của mình có hạn, đoạn trong ngoặc này không có trong phần tiếng Trung). Ngay cả khi câu hỏi đấy thật nghiêm túc đi nữa thì mình cũng sẽ không vội vàng quyết định vì mở rộng thị phần là việc trọng đại. Và mình nghĩ thị phần của mình cũng tạm đủ rộng rồi.
@Bạn Chính: Tôi thấy 1 số bạn nói chị Trang viết sai là đúng đấy.
Về cụm 狗眼看人低
Thứ nhất: đây là một cụm cố định, không thể tùy tiện thay từ. Cho dù từ “khán” và từ “kiến” trong trường hợp này đều là nghĩa “nhìn thấy”.
Thứ hai: Tôi không cho rằng dùng từ “khán” là có phong vị cổ, thể hiện chị Trang học theo lối Nho (tôi không bàn tới việc chị Trang học tiếng Hán theo cách nào đâu nhé, mà chỉ bàn về ngộ nhận của bạn Chính thôi). Không phải cứ chữ phồn thể mà là văn phong cổ, văn ngôn thì nó thể hiện trong cấu trúc và cách dùng từ, đó là điểm dễ khu biệt nhất khi so với bạch thoại.
P/S: Tôi nghĩ là “bổ sung” bạn Chính ạ.
Trời, mình đã bảo mình trình độ có hạn nên chỉ viết sao cho người khác hiểu được ý chứ không mong đạt được độ chuẩn không cần chỉnh (nếu đạt được độ đấy thì mình kê cao gối ngủ cho rồi, sao còn phải ngồi mốc mép ở đây
). Các bạn cứ vẽ rắn thêm chân bảo mình cổ điển này nọ, mình sợ lắm! Thế các bạn có hiểu ý mình không?
Vừa xem hết comments, rồi đi dạo khắp web, vớ được bài này:
http://blog.daobachlien.com/ehow/thoi-nguy-bien-o-nguoi-viet/
Tại sao nói đến fan gơ lại chán thế, vì các nàng hay om sòm linh tinh, trước hết là bài viết này ở blog của người ta, chỉ cần các nàng tin tưởng sở thích của mình tốt đẹp thì mặc kệ người ta nói gì nói. Thứ hai là các nàng toàn lấy phụ bỏ chính, vấn đề tranh luận không nói, lại đi đả kích cá nhân. Tôi nghĩ chị Trang là một người đáng phục đấy, vừa viết văn hay vừa chụp ảnh đẹp, trước đây còn bình sách rât hay nữa. Nay chị muốn dịch truyện Tàu, đấy là việc đáng mừng cho người đọc, nếu chị quyết định dịch xb thật, tôi tin là sẽ tốt vì tính chị rất cẩn thận, cẩn thận ngay từ tiếng mẹ đẻ. Nhưng quan trọng là chị mới có ý tưởng thế, chứ đã thực hiện đâu, các bạn đã nhìn thấy quyển sách dịch nào của chị mà đã vội phê phán?
chị Trang ơi chị lắm thời gian nhỉ, sao không dành thời gian này mà học thêm tiếng Trung rồi đi edit truyện đi, mất thời gian cãi vã làm cái gì
1234567: Để gõ được những dòng có nghĩa (và bán được những dòng đó với giá tạm ổn), người ta không chỉ cần biết chữ mà còn cần biết nhiều thứ. Mình hiện giờ đang tạm nghỉ học tiếng Trung để chuyển sang học về tâm lý của những nhân vật phản diện. ;)
Oài, sao mọi lần vẫn thấy khóa comment mà giờ nàng lại mở comment tùm lum thế này.
Thời buổi thị trường, cứ để đồng tiền quyết định tất. Ai phải trả tiền, mất tiền người đó có quyền kêu. Ai xài miễn phí không thích thì đừng xài, chả có quyền khỉ gì mà kêu với la.
Như mềnh hông có tiền, lại không học tiếng tàu cho đến nơi được, thôi thì đọc convert. ;D
thế thì em cũng nên về học tâm lý để phân tích kỹ hơn tâm lý của những kẻ thích ảo tưởng và huyễn hoặc về khả năng của bản thân như chị là ví dụ điển hình
Ruan: Mình ảo tưởng và huyễn hoặc về khả năng của bản thân khi nào hả bạn? Bạn đọc được bao nhiêu thứ mình viết và dịch? Bạn xem được bao nhiêu buổi mình trả lời phỏng vấn mà nói như đúng rồi thế? Bạn đưa ra được bằng chứng gì xác đáng cho cái kết luận xanh rờn của bạn không? (À, mình nói trước, bạn đừng lôi cái question tếu táo bên Facebook của mình vào làm bằng chứng nhé, vì có lôi thì cũng chỉ làm bằng chứng cho cái sự “biết đọc mà vẫn mù chữ” và/hoặc “chữ chỉ chạy qua mắt chứ không chạy qua não” của các bạn thôi!)
Mấy em gái đừng đả kích cá nhân mãi thế đi. Nếu các em chưa từng đọc sách của Trang và chưa quen với giọng điệu của Trang thì có nhận xét đến đâu cũng chỉ sai lầm mà thôi. Nói đâu xa, ngay sự cẩn thận trong câu chữ của Trang cũng là điều đầu tiên các em phải học hỏi rồi đấy.
Như bạn Dương trên kia nói, mình thật phát rùng mình với mấy cái gì fan gơ.
Lại còn ngây ngô bố đời! Thấy người ta nhún nhường tưởng người ta kém sao.
Có người dịch truyện không công cho đọc, sao có 1 số bạn không cám ơn lại cứ thích đi ý kiến thế nhỉ
Công nhận làm người đã khó, người nổi tiếng càng khó hơn. Bạn Trang bị các bạn chưa biết đến mình bao giờ nhận xét như hát hay chỉ vì một câu không chính thức. Ái ngại quá và khó quá!
Chao Tran Thu Trang. Muoi hai nam ke tu ngay tot nghiep cap III xong ko gap, gio Trang da la nguoi noi tieng roi. Vo tinh vao doc truyen tren mang vay la gap. That ko ngo, that ko ngo.
Toàn chuyện ăn ko ngồi rồi.